Optimale sojaboonpopulasie van P64T39R per grondsoort in Mpumalanga
Geskryf deur: Pioneer Landboukundige
Inleiding
Sojabone het hul oorsprong in Japan en is reeds in 1597 in woordeboeke opgeskryf. In Japannees word dit shoyu genoem – soja is afgelei van die woord shoyu.
Die sojaboon (Glycine max (L.) Merr) is vandag een van die wêreld se belangrikste peulgewasse en speel ‘n sleutelrol in voedselproduksie vir mense én diere.. Die groeiende wêreldbevolking het ‘n groot impak op voedselproduksie, en gevolglik, sojaboon-verbouing.
Sojabone dien as voedselbron vir mense en is ook ’n belangrike bron van proteïen vir diere. Sojabone word verwerk na hoofsaaklik twee produkte, sojaboonolie en sojaboonmeel (soja-oliekoek). Die olie bevat 18-23% van die saad op ‘n droëmateriaalbasis. Die olie word omgeskakel na produkte soos mayonnaise, margarien, slaaisous en slaai-olies vir menslike gebruik. Die meel bevat 38-44% van die saad op ‘n droëmateriaalbasis. Die meel word hoofsaaklik gebruik as ’n bron van hoëproteïen-veevoer vir die produksie van proteïenryke diereprodukte soos varkvleis, vis, beesvleis, pluimvee, eiers en melk.
Teen 2050 sal Afrika suid van die Sahara (SSA) na verwagting sowat 22% van die wêreldbevolking huisves as gevolg van hoë bevolkingsgroei.
Lae oesproduktiwiteit is steeds een van die grootste uitdagings vir sojaboonproduksie in Afrika suid van die Sahara. Hoewel die opbrengspotensiaal hoog kan wees, word slegs ’n fraksie daarvan op die beskikbare landbougrond gerealiseer.
Opsomming
- Sojabone word as ‘n belangrike proteïen- en oliesaadgewas beskou, en die oppervlakte wat in Suid-Afrika aangeplant word, brei voortdurend uit.
- Variërende plantestand deur middel van preskripsies kan opbrengs verbeter.
- Hoër opbrengs dra by tot beter winsgewendheid.
- Plantdatum speel ‘n groot rol in Suid-Afrika waar sojabone verbou word. Daarom moet stande aangepas word met later plantdatums.
- Elke kultivar behoort volgens sy genetika en groeilengte bestuur te word.
- Te hoë populasies sojabone kan siektedruk, veral Sclerotinia, verhoog, veral by langgroeiende genetika.
- Te hoë populasies sojabone kan siektedruk, veral Sclerotinia, verhoog, veral by langgroeiende genetika.
Digitale agronomiese proef (DAT proef)
Mieliepotensiaal word bereken uit gronddiepte, kleipersentasie en die gemiddelde hoeveelheid reënval per jaar. Sojaboonpotensiaal is afgelei van die mieliepotensiaal – dit is mieliepotensiaal gedeel deur vier om sojaboonpotensiaal te verkry. Hierdie potensiaal verskil van gebied tot gebied.
Figuur 1: Links is ‘n mieliepotensiaalkaart en regs is die preskripsiebaan en die “flat rate” met 280 000 pitte per hektaar geplant in blou.
Mieliepotensiaal/4 = sojaboonpotensiaal
| Mieliepotensiaal t/ha | Sojapotensiaal t/ha | Populasie geplant vir preskripsie |
|---|---|---|
| 11.87 | 2.9675 | 250 000 |
| 10.68 | 2.67 | 300 000 |
| 9.84 | 2.46 | 280 000 |
| 8.78 | 2.195 | 400 000 |
Tabel 1: Mieliepotensiaal en sojaboonpotensiaal afgelei van mieliepotensiaal en die populasie wat geplant is in elke potensiaal-sone.
Resultate van P64T39R: Variërende plantestand teenoor "flat rate"Teenoor die preskripsie
| Opbrengs van flat rate 280 000 Teenoor die preskripsie | |||
|---|---|---|---|
| Potensiaal T/ha | Preskripsie | P64T39 K 280 000 (Opbrengs kg/ha) | P64T39 PRES (Opbrengs kg/ha) |
| 2.46 | 280 000 | 2,417 | 2,341 |
| 2.9675 | 250 000 | 2,514 | 2,786 |
| 2.665 | 300 000 | 2,653 | 3,021 |
| 2.195 | 400 000 | 2,311 | 2,423 |
Figuur 2 wys dat in elke sone meer opbrengs gelewer is by die preskripsie as die “flat rate” van 280 000 pitte per hektaar. Dit is slegs in die 2.46 potensiaal waar preskripsie nie beter was nie, maar die populasie dieselfde en waar die opbrengsverskil nie betekenisvol was nie.
Nadat die proewe gestroop is, is ‘n nuwe preskripsie saamgestel vir die kultivar op daardie spesifieke land.
| KULTIVAR | P64T39R | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| Sojaboon-plantpopulasie | Laag | Medium laag | Medium | Medium hoog | Hoog |
| 250 000 | 280 000 | 300 000 | 350 000 | 400 000 | |
| Sojaboonpotensiaal | >3t/ha | 2.8 | 2.6 | 2.4 | <2t/ha |
Tabel 2. Aanbevole plantestand vir elke potensiaalsone. Hoe laer die potensiaal hoe hoër is die stand en hoe hoër die potensiaal hoe laer is die stand.
Hoe beïnvloed dit winsgewendheid?
Hierdie berekening is slegs vir die lae potensiaal-sone gedoen en wys hoeveel ekstra opbrengs nodig is om winsgewendheid te verbeter. Riglyne vir toekomstige variërende plantestand.
| Sakkie saad 140mk | R600 | ||
| Safex | R10 000 | ||
| Populasie 400 000 | 2,423 | Ton/ha | |
| Populasie 280 000 | 2,311 | Ton/ha | |
| 120 000 | R515 | 112kg | R1 120 |
| Meer wins per ha | R605 |
Tabel 3: Elke kultivar behoort volgens sy groeilengte bestuur te word. Dan moet die potensiaal van die plaasomgewing in vyf spesifieke klasse gedeel word. Hierdie riglyne kan gebruik word om plantestand per sone aan te pas.
Faktore wat die sukses van variërende plantestand beïnvloed:
- Siektedruk (Sclerotinia)
- Tipe bewerking
- Droogte
- Hitte-eenhede
- Plantdatum
- Onvoldoende enting of bemesting
- Genetika (groeilentes)
- Rakleeftyd van genetika
- Rywydte
- Plantpopulasie
Geen enkele faktor bepaal opbrengs op sy eie nie. Variërende plantestand lewer die beste resultate wanneer dit deel vorm van 'n geïntegreerde bestuursbenadering waarin genetika, omgewing en bestuurspraktyke saam in ag geneem word.
Elke landery is uniek, en daarom behoort elke aanbeveling ook uniek te wees. Gesels met jou Pioneer-verteenwoordiger om te bepaal hoe variërende plantestand jou kan help om opbrengs en winsgewendheid op jou plaas verder te optimaliseer.
Pioneer® brand products are provided subject to the terms and conditions of purchase which are part of the labeling and purchase documents. ™ ® SM Trademarks and service marks of Pioneer and its affiliated companies. © 2026 Pioneer